Od kilku lat mieszkańcy Groznego żyją w sytuacji permanentnego kryzysu, spowodowanego zniszczeniami, powstałymi w wyniku dwóch wojen. Do tego czasu ludność Groznego była zaopatrywana w wodę z czterech ujęć: Czernorecze, Stara Sunza, Samaszki i Gojtinskij. Woda była dystrybuowana w mieście za pośrednictwem stacji pomp. Działały chlorownie. Cała infrastruktura została zdewastowana w wyniku działań wojennych, reszty dzieła zniszczenia dokonał czas i brak opieki ze strony zaniedbanych struktur komunalnych.

W 2004 roku rozpoczęto odbudowę systemu wodociągów. Część ujęć wody i stacji pomp została wyremontowana w stopniu, umożliwiającym tymczasowe funkcjonowanie. Największym problemem pozostaje stan ułożonej pod ziemią instalacji wodociągowej. Gdyby nie wojna, położone w latach trzydziestych ubiegłego wieku, żeliwne rury służyłyby miastu do dzisiaj, jednak w wyniku silnych bombardowań popękały jak gliniane garnki. Z ponad 2 tys. km głównych przewodów wodociągowych, około 80% nadaje się do wymiany. W podobnym stanie jest sieć kanalizacyjna.

Liczba mieszkańców Groznego osiągnęła (według danych Państwowego Urzędu Statystycznego z początku roku 2005) 215 tys. Ponad 30 tys. żyje w tzw. Punktach Czasowego Rozmieszczenia, które są niczym innym jak obozami, mieszczącymi się nie w namiotach, lecz adaptowanych do tej roli budynkach będących niegdyś hotelami robotniczymi lub domami studenckimi. Żyjące tam rodziny korzystają ze wspólnych kuchni i obiektów sanitarnych znosząc także wiele innych niedogodności.

Do wyludnionej podczas najcięższych walk stolicy cały czas wracają dawni mieszkańcy. Według oficjalnych statystyk, w roku 2006 liczba mieszkańców Groznego sięgnęła 250 tysięcy. 30 tysięcy z nich przebywa w tak zwanych Punktach Czasowego Zakwaterowania (PWR-ach) - prowizorycznie zaadaptowanych hotelach robotniczych i akademikach. Obecnie w Groznym funkcjonuje 27 obiektów tego typu. Nie gwarantują one mieszkańcom nic poza dachem nad głową, tylko w kilku z nich zapewniony jest nieregularny dostęp do wody pochodzącej z sieci miejskiej. Tysiące ludzi korzysta ze zbiorowych kuchni i sanitariatów, większość obiektów sanitarnych oddalona jest od PWR-ów nawet o kilka kilometrów.

W Punktach Czasowego Rozmieszczenia znaleźli schronienie ci, którzy stracili domy w wyniku działań wojennych. Dwa lata mieszkali pod namiotami w republikach ościennych, wrócili do Groznego mając nadzieję na powrót do normalnego życia. Punkty miały być tymczasowym schronieniem, ale z powodu nikłego postępu w odbudowie budynków komunalnych i braku środków na rekompensaty, tysiące ludzi prawdopodobnie będzie musiało mieszkać w fatalnych i potencjalnie niebezpiecznych dla zdrowia warunkach.

Ze względu na niedostatek środków finansowych i brak specjalistycznego wsparcia technicznego, odbudowa wodociągów posuwa się bardzo powoli. Sytuacja ta zmusza ludzi do czerpania wody z niepewnych źródeł, niespełniających podstawowych standardów sanitarnych. Zagrożenia dla zdrowia i życia mieszkańców Groznego dodatkowo potęgowane są przez gromadzące się odpady i brak sprawnego systemu kanalizacyjnego. Znajduje to odbicie we wskaźnikach zachorowalności, śmiertelności niemowląt i innych czarnych statystykach.

Program produkcji i dystrybucji wody pitnej w Groznym uruchomiony został przez Polską Akcję Humanitarną w październiku 2000 roku. Finansowany był przez UNICEF – Dziecięcy Fundusz Organizacji Narodów Zjednoczonych. Przez 6 lat Polska Akcja Humanitarna dostarczała około 700 ton wody pitnej dziennie do około 117 tysięcy beneficjentów. W grudniu 2006 roku Fundacja oddała w ręce lokalnej instytucji realizację całego programu oczyszczania i dystrybucji wody. Sprzęt i infrastruktura wykorzystywana podczas realizacji projektu nadal służą mieszkańcom Groznego. W pierwszej kolejności zaopatrywane są placówki ochrony zdrowia, przedszkola i szkoły. Ponad polowa z 270-ciu punktów dystrybucji wody pitnej ulokowana jest w sektorach komunalnym i prywatnym.

Produkcja wody pitnej

Działania programu zaczynają się już na etapie produkcji wody pitnej. Odbywa się ona na terenie dwóch „baz wodnych”, wyposażonych w wyspecjalizowany sprzęt (dostarczony przez eksperta w tej dziedzinie – szwedzką firmę JOSAB). Aktualnie pracuje pięć urządzeń do filtrowania i dezynfekcji wody o wydajności produkcyjnej 15 metrów sześciennych na godzinę każde. Źródłem „surowej” wody jest główna magistrala wodociągowa – okaleczony rdzeń systemu zaopatrzenia mieszkańców Groznego. Prowadzi ona przez tereny silnie zanieczyszczone produktami naftowymi. Ponadto do gruntu przez nieszczelności wydostają się ścieki. Nawet ta zanieczyszczona woda nie jest dostępna dla wszystkich mieszkańców miasta. Ciśnienie generowane w miejskich pompowniach nie jest wystarczające, aby popłynęła na wyższe kondygnacje wielopiętrowych domów - najczęściej jest czerpana z kranów znajdujących się na ulicy. W wyżej położonych osiedlach wody nie ma wcale.

Dystrybucja wody

20 beczkowozami woda pitna rozwożona jest do 270 punktów dystrybucji. W większości z nich Polska Akcja Humanitarna ustawiła zbiorniki do magazynowania wody (o pojemności od 1,5 do 10 ton), w części lokalizacji udało się zaadoptować na potrzeby programu dostępne rezerwuary. Punkty dystrybucji wody pitnej zorganizowaliśmy w placówkach ochrony zdrowia, placówkach edukacyjnych i Punktach Tymczasowego Zakwaterowania. W celu zachowania czystości wody PAH dystrybuowała wśród beneficjentow kanistry, służące do transportu i przechowywania wody.

Kontrola jakości wody

Beczkowozy, zbiorniki i reszta sprzętu wykorzystywanego w systemie produkcji i dystrybucji wody pitnej są regularnie dezynfekowane. Utrzymaniu norm sanitarnych służą regularne kontrole prowadzone przez miejscowe służby sanitarno– epidemiologiczne, z którymi PAH ściśle współpracował od samego początku swojej obecności w Groznym.

Pompy ręczne z wodą techniczną

W celu zapewnienia mieszkańcom miasta alternatywnego źródła wody dla celów technicznych (woda dystrybuowana przez PAH powinna być użytkowana oszczędnie i jedynie do celów spożywczych) PAH ustawiała na terenie miasta pompy ręczne.

Woda dla szpitala

Polska Akcja Humanitarna podłączyła Szpital nr 4 w Groznym do sieci wodociągowej. Szpital uzyskał nieograniczony dostęp do wody pitnej i technicznej. Na terenie ośrodka wybudowane zostało ujęcia wody, 200 metrów rur łączy je z systemem wodociągowym.

Działalność edukacyjna

Uzupełniającym komponentem programu wodnego są działania edukacyjne. PAH prowadzi szkolenia dla nauczycieli ze szkół w Groznym, służące rozpowszechnianiu wiedzy o prawidłowym korzystaniu z obiektów sanitarnych udostępnianych przez Polska Akcje Humanitarna w ramach projektów wodnego i sanitarnego (zbiorników na wodę pitną, latryn, kontenerów na śmieci itd.).

Akcja ma także na celu uświadomienie mieszkańcom zniszczonego miasta zagrożeń, które niesie za sobą korzystanie z zanieczyszczonej wody oraz naukę gospodarowania ograniczonymi zasobami wody pitnej. Te wiadomości przekazywane są później dzieciom i młodzieży podczas lekcji w szkołach. Staramy się równolegle przekazywać wiedze na temat elementów ochrony środowiska w najbliższym otoczeniu – na terenach silnie przekształconych przez działania wojenne.